انواع بارکدخوان فروشگاهی؛ تفاوت‌ها و نکات انتخاب (۱۴۰۵)

اگر فروشگاه دارید، می‌دانید که هر ثانیه‌ای که پشت صندوق صرف تایپ قیمت یا کد کالا می‌شود، یعنی صف طولانی‌تر و مشتری ناراضی‌تر. بارکدخوان ساده‌ترین و ارزان‌ترین راه برای حذف این اتلاف وقت است؛ اما وقتی وارد بازار می‌شوید با ده‌ها مدل لیزری، CCD، تصویری، سیمی و بی‌سیم روبه‌رو می‌شوید و انتخاب سخت می‌شود. انتخاب اشتباه یعنی دستگاهی که بعضی بارکدها را نمی‌خواند، زود خراب می‌شود یا برای نیاز شما بیش‌ازحد گران است.

در این راهنما انواع بارکدخوان فروشگاهی را ساده توضیح می‌دهیم، نقاط قوت و ضعف هر کدام را مقایسه می‌کنیم و می‌گوییم برای هر نوع کسب‌وکار کدام مدل منطقی‌تر است. اگر بخواهید قبل از خرید با یک کارشناس صحبت کنید، در پایان مقاله راه ارتباطی را گذاشته‌ایم؛ یا می‌توانید مستقیم به دسته بارکدخوان‌های سبحان سر بزنید.

انواع بارکدخوان فروشگاهی چطور کار می‌کند؟

بارکد در واقع الگویی از خطوط سیاه و سفید (یا نقاط در کدهای دوبعدی) است که یک عدد یا متن را کدگذاری می‌کند. بارکدخوان به آن نور می‌تاباند، میزان بازتاب نور از قسمت‌های تیره و روشن را اندازه می‌گیرد و آن را به کد قابل‌فهم برای کامپیوتر تبدیل می‌کند.

در بیشتر مدل‌های فروشگاهی، بارکدخوان خود را به شکل یک «کیبورد» به کامپیوتر معرفی می‌کند. یعنی وقتی کالا را اسکن می‌کنید، عدد بارکد همان‌جا که مکان‌نما قرار دارد تایپ می‌شود، و Enter هم به‌صورت خودکار فرستاده می‌شود. به همین دلیل بارکدخوان معمولاً با اغلب نرم‌افزارهای فروشگاهی و حسابداری بدون نصب برنامه یا درایور خاصی کار می‌کند.

انواع بارکدخوان فروشگاهی بر اساس فناوری اسکن

۱. بارکدخوان لیزری

بارکدخوان لیزری از یک پرتو لیزر که با آینه‌ی کوچکی جاروب می‌شود برای خواندن استفاده می‌کند. سرعت خواندن بالا و برد مناسب (مثلاً برای خواندن از فاصله‌ی چند ده سانتی‌متر) از مزیت‌های آن است و سال‌ها در سوپرمارکت‌ها استفاده شده است.

نقطه‌ضعف اصلی آن وجود قطعات متحرک داخلی است که با ضربه و افتادن آسیب می‌بینند. بارکدخوان لیزری معمولاً فقط بارکدهای یک‌بعدی (همان خطوط کلاسیک روی کالا) را می‌خواند و برای QR کد مناسب نیست.

۲. بارکدخوان CCD

این مدل به‌جای لیزر از ردیفی از سنسورهای نوری و LED استفاده می‌کند. چون قطعه‌ی متحرک ندارد، در برابر ضربه و افتادن مقاوم‌تر است و عمر بیشتری دارد. معمولاً ارزان‌تر هم هست.

محدودیت آن برد خواندن کمتر است؛ معمولاً باید دستگاه را نزدیک بارکد بگیرید. CCD هم عمدتاً برای بارکدهای یک‌بعدی طراحی شده است. برای مغازه‌های کوچک و متوسطی که کالاهای بسته‌بندی‌شده با بارکد معمولی می‌فروشند، انتخابی منطقی و اقتصادی است.

۳. بارکدخوان تصویری (Imager) یا دوبعدی

این بارکدخوان‌ها مثل یک دوربین کوچک تصویر بارکد را می‌گیرند و پردازش می‌کنند؛ به همین دلیل هم بارکدهای یک‌بعدی و هم دوبعدی مثل QR کد و Data Matrix را می‌خوانند. مهم‌تر از همه، بارکد روی صفحه‌ی موبایل را هم می‌خوانند، که برای کارت باشگاه مشتریان، کد تخفیف، بلیت و فاکتور الکترونیکی بسیار کاربردی است.

اگر می‌خواهید مدل دوبعدی بخرید، می‌توانید مدل‌هایی مثل بارکدخوان دوبعدی دلتا Delta 7200 یا بارکدخوان Datalogic QW2100 را ببینید و مشخصات‌شان را مقایسه کنید.

بارکدخوان دوبعدی دلتا Delta 7200

بارکدخوان Datalogic QW2100

جدول مقایسه انواع بارکدخوان فروشگاهی

انواع بارکدخوان فروشگاهی بر اساس شکل و اتصال

بارکدخوان دستی سیمی (USB)

رایج‌ترین مدل است. به پورت USB وصل می‌شود، شارژ نمی‌خواهد و قیمت مناسبی دارد. برای صندوقی که ثابت است و بارکدخوان یک جا استفاده می‌شود بهترین انتخاب اقتصادی است.

بارکدخوان بی‌سیم

بارکدخوان بی‌سیم با بلوتوث یا فرکانس رادیویی به کامپیوتر وصل می‌شود و برای انبار، فروشگاه‌های بزرگ یا جاهایی که کالا سنگین است و نمی‌شود آن را تا صندوق برد، مناسب است. نکته‌ی مهم، باتری و برد واقعی است؛ قبل از خرید حتماً بپرسید باتری چند ساعت کار می‌کند و تا چند متر ارتباط دارد. مدل‌هایی مثل میوا MBS-3880 (بی‌سیم) در همین گروه قرار می‌گیرند.

میوا MBS-3880 (بی‌سیم)

بارکدخوان رومیزی (ثابت)

در این مدل دستگاه روی میز ثابت است و کالا را جلوی آن حرکت می‌دهید. برای صندوق‌های بسیار شلوغ مثل سوپرمارکت یا داروخانه که کاربر باید هر دو دستش آزاد باشد، سرعت بسیار خوبی دارد. بیشتر مدل‌های رومیزی از نوع تصویری هستند.

بارکدخوان حافظه‌دار

اگر برای انبارگردانی بارکد را اسکن می‌کنید و کامپیوتر کنار شما نیست، بارکدخوان حافظه‌دار گزینه‌ی مناسبی است؛ کدها را در حافظه‌ی خود ذخیره می‌کند و بعداً به کامپیوتر منتقل می‌کند.

توضیح کامل آن را در مقاله‌ی بارکدخوان حافظه‌دار چیست؟ بخوانید.

۷ نکته‌ی مهم قبل از خرید بارکدخوان

۱. نوع بارکدهایی را که باید بخوانید مشخص کنید

اگر فقط کالاهای بسته‌بندی‌شده با بارکد معمولی (مثل EAN-13) دارید، لیزری یا CCD کافی است. اما اگر مشتری کد QR یا بارکد روی موبایل ارائه می‌دهد، یا قرار است بارکد روی صفحه‌ی نمایشگر بخوانید، باید مدل تصویری انتخاب کنید. این مهم‌ترین تصمیم خرید است.

۲. حجم اسکن روزانه را در نظر بگیرید

بارکدخوان یک مغازه‌ی کوچک که روزی چند ده بار استفاده می‌شود با بارکدخوان صندوق یک سوپرمارکت که چند صد بار در روز کار می‌کند، یک نیاز نیست. برای حجم بالا به دستگاهی نیاز دارید که سرعت و دوام بیشتری داشته باشد.

۳. محیط کار را در نظر بگیرید

انبار، کارگاه و فروشگاه شلوغ یعنی احتمال افتادن، گرد و غبار و ضربه. در این محیط‌ها مدل مقاوم‌تر (CCD یا تصویری با بدنه‌ی محکم) کمتر شما را به تعمیر و تعویض می‌کشاند.

۴. اتصال را متناسب با چیدمان انتخاب کنید

صندوق ثابت یعنی سیمی؛ انبار و قفسه‌های دور یعنی بی‌سیم. در مدل‌های بی‌سیم، به پایه‌ی شارژ یا گیرنده‌ی USB و عمر باتری توجه کنید.

۵. از سازگاری با نرم‌افزار و سیستم‌عامل مطمئن شوید

بیشتر بارکدخوان‌ها مثل کیبورد کار می‌کنند و با هر نرم‌افزاری سازگارند؛ اما اگر از نرم‌افزار حسابداری یا فروشگاهی خاصی استفاده می‌کنید، بهتر است پیش از خرید از فروشنده بپرسید.

در صورتی که هنوز نرم‌افزار انتخاب نکرده‌اید، نرم‌افزارهای حسابداری و فروشگاهی را هم ببینید.

۶. به خدمات پس از فروش و گارانتی اهمیت بدهید

بارکدخوان از ابزارهای حیاتی صندوق است؛ اگر خراب شود فروش می‌ایستد. فروشنده‌ای را انتخاب کنید که گارانتی و تعمیر در شهر شما داشته باشد. در سبحان، خدمات تعمیر بارکدخوان در اصفهان هم ارائه می‌شود.

۷. فقط به قیمت نگاه نکنید

بارکدخوان بسیار ارزان گاهی بارکدهای کم‌کیفیت یا چاپ‌شده روی سطح براق را نمی‌خواند و بعد از چند ماه نیاز به تعویض پیدا می‌کند. هزینه‌ی واقعی را بر اساس عمر مفید و زمان از دست‌رفته پشت صندوق حساب کنید، نه فقط قیمت خرید.

کدام بارکدخوان برای کسب‌وکار من مناسب است؟

انواع بارکدخوان فروشگاهی را با چه تجهیزاتی ست کنیم؟

بارکدخوان فقط یک قطعه از زنجیره‌ی فروش است. برای یک صندوق کامل علاوه بر بارکدخوان به نرم‌افزار فروش، یک صندوق فروشگاهی یا کامپیوتر و یک فیش‌پرینتر نیاز دارید.

اگر برای انتخاب پرینتر تردید دارید، مقاله‌ی تفاوت فیش‌پرینتر ۵۸ و ۸۰ میلی‌متری را بخوانید.

اگر هنوز در مرحله‌ی راه‌اندازی فروشگاه هستید، چک‌لیست تجهیزات ضروری برای راه‌اندازی فروشگاه کمک می‌کند چیزی را جا نیندازید.

و اگر کالاهای خودتان بارکد ندارد، با لیبل‌پرینتر و بارکد اختصاصی می‌توانید برای کالاها برچسب بسازید؛

مقاله‌ی ضرر مدیریت انبار بدون لیبل و بارکد هم نشان می‌دهد چرا این کار صرفه دارد.

اشتباهات رایج هنگام خرید بارکدخوان

• خرید مدل لیزری یا CCD ساده و بعد از آن نیاز به خواندن QR و بارکد موبایل
• خرید بارکدخوان بی‌سیم بدون پرسیدن از عمر باتری و برد واقعی
• انتخاب فقط بر اساس کمترین قیمت و نادیده گرفتن گارانتی
• نخریدن بارکدخوان متناسب با حجم کار؛ مدل ضعیف برای فروشگاه پرتردد
• فراموش کردن اینکه بارکدها باید خوب چاپ شوند؛ حتی بهترین دستگاه هم بارکد کم‌کیفیت را نمی‌خواند

بعد از خرید: تنظیم اولیه و تست بارکدخوان

بعد از خرید، ده دقیقه برای تنظیم و تست وقت بگذارید تا بعداً در شلوغی فروش به مشکل نخورید:

• دستگاه را به کامپیوتر وصل کنید و داخل یک برنامه‌ی ساده مثل Notepad اسکن کنید تا مطمئن شوید عدد درست تایپ می‌شود.
• زبان ورودی ویندوز را روی انگلیسی بگذارید تا اعداد بارکد به‌درستی وارد شود.
• اگر Enter خودکار نمی‌فرستد، آن را از دفترچه‌ی دستگاه فعال کنید تا بعد از هر اسکن، کالا مستقیم به فاکتور اضافه شود.
• چند کالای مختلف (با بارکد کوچک، بزرگ، براق و مات) را امتحان کنید.
• در مدل بی‌سیم، دستگاه را کامل شارژ کنید و برد واقعی را در محل کار تست کنید.

برای چه ویژگی‌هایی لازم نیست هزینه‌ی اضافه بدهید؟

بارکدخوان‌های گران‌تر امکاناتی دارند که همه‌ی فروشگاه‌ها به آن‌ها نیاز ندارند: مقاومت صنعتی در برابر سقوط از ارتفاع زیاد، برد بسیار طولانی برای قفسه‌های بلند انبار، یا خواندن بارکدهای بسیار ریز در صنایع الکترونیک و دارویی. اگر یک مغازه‌ی معمولی یا فروشگاه کوچک دارید، معمولاً لازم نیست برای این امکانات پول بدهید و یک مدل متوسط با سرعت مناسب کافی است.

در عوض، روی چیزهایی سرمایه‌گذاری کنید که روزانه با آن‌ها سروکار دارید: سرعت واقعی خواندن، راحتی در دست گرفتن، دوام کابل یا باتری و پشتیبانی پس از فروش.

کیفیت بارکد روی کالا هم مهم است

حتی بهترین بارکدخوان هم از بارکد کم‌رنگ یا خراب نتیجه نمی‌گیرد. اگر لیبل بارکد خودتان را چاپ می‌کنید، کیفیت چاپ را جدی بگیرید: خطوط باید پررنگ و تیز باشند و دور بارکد حاشیه‌ی سفید کافی وجود داشته باشد. برای چاپ بارکد کالا به یک لیبل‌پرینتر مناسب نیاز دارید.

اگر برای انتخاب لیبل‌پرینتر هم نیاز به راهنمایی دارید، راهنمای خرید لیبل‌پرینتر را بخوانید.

سؤالات متداول درباره‌ی انواع بارکدخوان فروشگاهی

بارکدخوان به نرم‌افزار خاصی نیاز دارد؟

معمولاً نه. بیشتر بارکدخوان‌ها مانند کیبورد عمل می‌کنند و کد را در همان جایی که مکان‌نما قرار دارد وارد می‌کنند، بنابراین با اغلب نرم‌افزارهای فروشگاهی و حسابداری کار می‌کنند.

تفاوت بارکدخوان لیزری و CCD چیست؟

لیزری برد بیشتر دارد اما قطعات متحرک آن به ضربه حساس است. CCD برد کمتری دارد اما مقاوم‌تر و معمولاً ارزان‌تر است. هر دو معمولاً فقط بارکد یک‌بعدی را می‌خوانند.

برای QR کد یا بارکد روی موبایل کدام مدل را بخرم؟

باید بارکدخوان دوبعدی (تصویری یا Imager) بخرید. لیزری و CCD ساده در اغلب موارد توانایی خواندن این کدها را ندارند.

بارکدخوان بی‌سیم بهتر است یا سیمی؟

بستگی به چیدمان دارد. برای صندوق ثابت، سیمی ساده‌تر و ارزان‌تر است و شارژ نمی‌خواهد. برای انبار و فروشگاه‌های بزرگ که باید دور شوید، بی‌سیم راحت‌تر است.

چرا بارکدخوان بعضی بارکدها را نمی‌خواند؟

علت می‌تواند کیفیت چاپ ضعیف، بارکد کثیف یا خراب، تنظیمات بارکدخوان یا نوع بارکد باشد.

این موضوع را در مقاله‌ی چرا بارکدخوان بارکد را نمی‌خواند؟ به‌طور کامل بررسی کرده‌ایم.

جمع‌بندی

اگر کالاهای شما بارکد یک‌بعدی دارند و صندوق ثابت است، بارکدخوان CCD سیمی انتخابی مقرون‌به‌صرفه است. در بین انواع بارکدخوان فروشگاهی، برای فروشگاه پرتردد، لیزری یا رومیزی تصویری سرعت بیشتری می‌دهد. اگر با QR، کارت باشگاه یا بارکد روی موبایل سروکار دارید، تنها گزینه‌ی درست بارکدخوان دوبعدی است. و برای انبار، مدل بی‌سیم یا حافظه‌دار راحتی بیشتری دارد.